Nasıl İş Güvenliği Uzmanı Olunur?

İş Sağlığı ve Güvenliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Kavramları

İş sağlığı ve güvenliği, iş yerlerinde çalışanları iş kazalarından ve meslek rahatsızlıklarından korumak için alınması gereken önlemlerin tümüdür. 1 Ocak 2013 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu çıkartıldı. Bu kanun kapsamında, iş yerlerinde uymakla yükümlü olunan bir sürü yönetmelik vardır. Bu kanunla iş yerlerinde iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi bulundurma zorunluluğu getirildi.

 

İş yerleri üç sınıfa ayrılır: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere. Mevzuat gereği tehlikeli ve çok tehlikeli iş yerlerinde, iş güvenliği uzmanı bulundurma zorunluluğu vardır. Eğer iş yeri az tehlikeliyse sadece ellinin üstünde çalışan olduğu durumda uzman bulundurma zorunluluğu oluşur. Elli ve altı için henüz zorunluluk bulunmamaktadır.

İş sağlığı güvenliği, sadece uzman ya da iş yeri hekiminin alacağı tedbirlerle olmaz. Hem işverenin hem de çalışanların katılımıyla ortak bir ISG kültürünün oluşmasıyla sağlanır. İş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşabilmesi için eğitim çalışmaları başta olmak üzere her türlü alanda önlem alınarak kazaların ve meslek rahatsızlıklarının önüne geçilebilir. Yasalarla birlikte bu alanda gelişsek de maalesef Avrupa’da en çok iş kazası olan ülke Türkiye’dir. Ölümlü iş kazalarında da dünyada 3. sıradayız.

İş Güvenliği Uzmanı Nasıl Olunur?

İş sağlığı ve güvenliği eğitimi alabilmek için üniversitelerin mühendislik veya fen edebiyat fakültelerinden fizik, kimya ya da biyoloji bölümlerinden mezun olmanız gerekmektedir.

 

Bu koşulları sağladığınız takdirde iş sağlığı ve güvenliği kurslarına katılma hakkı kazanırsınız.

 

Bu kursların bir kısmı online, bir kısmı yüz yüze, bir kısmı da staj olmak üzere 3 aşamadan oluşur.

 

Eğitim süreci tamamlandığında uzman olmak için sınava girilir. Sınavı geçince C sınıfı belgesi sahibi olan iş güvenliği uzmanı olursunuz.

 

C sınıfı belgeli uzman olarak 4 yıl çalıştıktan sonra B sınıfı uzmanlık sınavına girme hakkınız oluyor.

 

B sınıfı belgeli uzman olarak da 3 yıl çalıştıktan sonra A sınıfı uzmanlık sınavına girme hakkı kazanıyorsunuz.

 

İş yeri hekimleri için böyle bir sınıflandırma söz konusu değildir.

 

Doktor olup iş sağlığı eğitimi aldıktan sonra, sınavda başarılı olduğunuz takdirde iş yeri hekimi olarak işe başlayabiliyorsunuz. 

Son zamanlar da üniversitelerde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bölümler açıldı. Dört senelik ya da iki senelik bölümler olmak üzere seçenekler mevcut. Ancak bu bölümler bittikten sonra direk iş güvenliği uzmanı olamıyorsunuz. Sadece uzmanlık sınavına girme hakkı kazanıyorsunuz.

 

Eğer C sınıfı iş güvenliği uzmanıysanız ve dört yıl çalışmadan B sınıfı uzmanı olmak istiyorsunuz. O zaman doktora programlarına başvuruyorsunuz.

 

Tezsiz yüksek lisans yaptıktan sonra dört yıl beklemeden, B sınıfı uzmanlık sınavına girme hakkı kazanıyorsunuz. 

C sınıfı uzmanların az tehlikeli, B sınıfı uzmanların tehlikeli, A sınıfı uzmanların da çok tehlikeli iş yerlerine bakma yetkisi vardır. Fakat yeterli uzman olmaması sebebiyle bakanlık C’ler B’ye, B’ler A’ya bakabilir diye bir kanun çıkarttı. Kanun bitiş tarihi ise 31 Aralık 2023’tür.

 

İş Güvenliği Uzmanı Görevi Nedir? Neler Yapmakla Yükümlüdür?

  • İş güvenliği uzmanı, iş yeri danışmanı niteliğindedir.

  • Herhangi bir yetkisi ya da bir yaptırım gücü yoktur.

  • İşverene iş yeriyle alakalı risk değerlendirmesi yapar. Bu risk değerlendirmesinde, iş yerindeki olası riskler ve bu riskler gerçekleştiğinde oluşabilecek zararlar tespit edilir.

  • Saha denetimi yapılır. Bütün makine ve ekipmanlarda meydana gelebilecek tehlikeli durumlar tespit edilir. Buna göre de gerekli önlemler işverene bildirilir.

  • Risklerin düzeltici faaliyetleri planlanır ve takip edilir.

  • İş güvenliği uzmanlarının asıl evrakı risk değerlendirme raporudur.

  • Ayrıca acil durum planı hazırlamakla yükümlüdürler. Bu planda da ‘’Olası bir acil durumda neler yapılmalı?’’ ya da ‘‘Acil durumun meydana gelmemesi için tedbir ve kapsamlar nelerdir?’’ gibi sorulara cevap belirlenir.

 

İş güvenliği uzmanının, bu hizmetlerin dışında çalışanlara eğitim düzenleme görevi vardır. Bu eğitim tehlike sınıfına göre farklı sayılarda ve farklı sürelerde olmaktadır.

 

Bu eğitimlerde de ‘‘İş güvenliği nedir?’’, ‘’İş kazalarını azaltmak ve önlemek için alınması gereken tedbirler nelerdir?’’, ‘‘Çalışanların üzerine düşen görevler nelerdir?’’ gibi sorulara yanıt bulunur.

 

Eğitim sonrası çalışanlara etkinlik değerlendirmesi için bir sınav yapılır. İş yeri hekimiyle ortak çalışılıp, çalışanları hem güvenlik hem de sağlık açısından daha üst seviyelerde çalışmasına imkan oluşturan planlı ve organize iştir.

Beyaz helmetle İşçi